το Παλαιογράτσανο

στο δήμο Βελβεντού από το 1952


O οικισμός Παλαιογράτσανου του Δήμου Βελβεντού, βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 785 μέτρων, "σκαρφαλωμένος" σε μια καταπράσινη περιοχή στον ορεινό όγκο των Πιερίων.

Απέχει 45 χιλιόμετρα από την πόλη της Κοζάνης και 9 χιλιόμετρα από το Βελβεντό (άσφαλτος σε καλή κατάσταση). Υπάρχει πρόσβαση προς το νόμο Πιερίας διαμέσου της κοινότητας ‘Σκοτεινά’(ο δρόμος αυτός είναι προς το παρόν με χαλίκι, αλλά σε καλή κατάσταση).

Ανηφορίζοντας κανείς από το Βελβεντό, με προορισμό το Παλαιογράτσανο, διασχίζει μια διαδρομή καταπράσινη, με πλούσια βλάστηση (θάμνους & δέντρα).

Από το χωριό μπορεί κανείς να απολαύσει την πανοραμική θέα: τον κάμπο του Βελβεντού, τη μεγαλύτερη γέφυρα τον Βαλκανίων, την τεχνητή λίμνη του Πολυφύτου, τις δασωμένες πλαγιές των Πιερίων, τις κατάφυτες με πεύκα, έλατα, πτελέες, πλατάνια, βελανιδιές, πουρνάρια ..., τα άφθονα τρεχούμενα νερά από τις πηγές που υπάρχουν στην ευρύτερη περιοχή.


ΤΟ ΚΛΙΜΑ ΤΟΥ ΠΑΛΑΙΟΓΡΑΤΣΑΝΟΥ

Κατά τη διάρκεια του χειμώνα το Παλαιογράτσανο διατηρεί αρκετό χιόνι για μεγάλα χρονικά διαστήματα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το χωριό αποκλείεται και δεν είναι προσβάσιμο. Αντιθέτως, το χιόνι προσδίνει γραφικότητα και αναδεικνύει τη γνήσια ομορφιά του τόπου.

Το καλοκαίρι το Παλαιογράτσανο διατηρεί ιδανικές θερμοκρασίες, μακριά από τους καύσωνες και τις υπερβολικές συνθήκες των πόλεων. Η δροσιά των δέντρων και του υψομέτρου δίνει τη δυνατότητα σε ντόπιους κι επισκέπτες να απολαμβάνουν τις βραδιές τους.


ΤΟ ΠΑΛΑΙΟΓΡΑΤΣΑΝΟ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ

Η κοινότητα Παλαιογρατσάνου αριθμούσε παλιότερα πάνω από 1000 κατοίκους. Σήμερα όμως στο χωρίο μένουν μόνιμα περίπου 36 κάτοικοι. Οι περισσότεροι ξενητεύτηκαν κατά καιρούς στο εξωτερικό ή το εσωτερικό της Ελλάδας, κυρίως εξαιτίας της έλλειψης εργασίας στην περιοχή.

Τόσο στο παρελθόν, όσο και σήμερα, η κύρια ασχολία των μόνιμων κατοίκων είναι η κτηνοτροφία, η γεωργία και η υλοτομία.

Παρ’ όλη την αναγκαστική ερήμωση, η αγάπη των Παλαιογρατσανιτών για το χωριό δε χάθηκε ποτέ και τα Σαββατοκύριακα, τις αργίες και κυρίως κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού το χωριό γεμίζει από κόσμο (ντόπιους και επισκέπτες).


ΤΟ ΠΑΛΑΙΟΓΡΑΤΣΑΝΟ & Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ

Το χωριό Παλαιογράτσανο ονομαζόταν ‘ Γρατσάνη’ και η αρχική του θέση βρισκόταν 5 χιλιόμετρα νότια του Βελβεντού στη θέση ‘Γρατσιάνη’.

Την επωνυμία του το χωριό φημολογείται πως την πήρε από τον στρατηγό Γρατιανό, έναν από τους στρατηγούς του Μακεδόνα Βασιλιά Φιλίππου.

Τον 19 ο αιώνα, επί τουρκοκρατίας, και πιο συγκεκριμένα το 1804 η κοινότητα αναγκάστηκε να μετοικήσει στο βουνό στην θέση που βρίσκεται έως σήμερα. Ο νέος οικισμός ονομάστηκε πάλι «Γρατσάνη» κι έτσι το χωριό έμεινε γνωστό ως τις μέρες μας ως «Παλι-Γρατσάνη», δηλαδή «Παλιογράτσανο» ή αλλιώς «Παλαιογράτσανο».

Την περίοδο της κατοχής, και πιο συγκεκριμένα, στις 12 Δεκεμβρίου του 1943 το Παλιογράτσανο κάηκε ολοσχερώς από τα κατοχικά στρατεύματα, για να ανακατασκευαστεί πάλι μετά το τέλος του πολέμου.

ΤΟ ΠΑΛΑΙΟΓΡΑΤΣΑΝΟ & ΟΙ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ

Σημαντικές ημερομηνίες :

  • 1 Ιανουαρίου : οι « Βασιλιάδες » (: ομάδες παιδιών) γυρίζουν σε όλα τα σπίτια του χωριού και λένε τα σόρβα (τα κάλαντα της πρωτοχρονιάς)
  • 6 Ιανουαρίου : των Φώτων / αγιασμός των υδάτων και περιφορά των εικόνων μέσα στο χωριό.
  • 20 Ιουλίου : δοξολογία στην εκκλησία του Προφήτη Ηλία
  • 24 Ιουλίου : του Αϊ Γιάννη του Κλύδωνα
  • 15 Αυγούστου : ο 15αύγουστος γιορτάζεται με μεγάλη λαμπρότητα στο Παλαιογράτσανο: στην πλατεία πραγματοποιείται διήμερο Πανηγύρι (14 -15 Αυγούστου).
  • 6 Δεκεμβρίου : γιορτάζει ο πολιούχος του χωριού ( Άγιος Νικόλαος )
  • α’ Σάββατο της «Καθαρής Εβδομάδας» : στο εξωκλήσι των Αγίων Θεοδώρων πραγματοποιείται δοξολογία. Ο Μ.Ο.Π. διανέμει μπακαλιάρο στους επισκέπτες κι ακολουθεί τραγούδι και χορός.


ΟΙ ΣΥΛΛΟΓΟΙ ΤΩΝ ΠΑΛΑΙΟΓΡΑΤΣΑΝΙΤΩΝ

  • Ο Μορφωτικός Όμιλος Παλαιογράτσανου (Μ.Ο.Π.)
  • Δασικός Συνεταιρισμός Παλαιογρατσάνου
  • Σύλλογος Παλαιογρατσανιτών Κορινού Πιερίας

Ο ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΠΑΛΑΙΟΓΡΑΤΣΑΝΟΥ (Μ.Ο.Π.)

Ο Μορφωτικός Όμιλος Παλαιογράτσανου (Μ.Ο.Π.) ιδρύθηκε το 1981. Είναι ο πολιτιστικός σύλλογος της Κοινότητας και κύριο σκοπό του έχει να διαφυλάξει την πλούσια πολιτιστική παράδοση που κληρονόμησε και να συνεχίσει τα ήθη και τα έθιμα του χωριού. Αποτελείται από επταμελές συμβούλιο και έχει 288 εγγεγραμμένα μέλη.

Η δράση του Ομίλου:

  • κατασκεύασε στην πλατεία του χωριού το Κτίριο του Συλλόγου , όπου στεγάζονται το μουσείο, το καφενείο-ταβέρνα και τα ενοικιαζόμενα δωμάτια
  • χάρη σε δωρεές και εθελοντική εργασία των μελών του, έστησε το Λαογραφικό Μουσείο . Στην κατοχή του Μ.Ο.Π. βρίσκονται οι παραδοσιακές ενδυμασίες και άλλα αντικείμενα της λαϊκής κληρονομιάς του χωριού, που μπορεί κανείς να θαυμάσει στο «Λαογραφικό Μουσείο» της κοινότητας
  • ξεκίνησε την κατασκευή και σήμερα βρίσκονται στην τελική φάση της ολοκλήρωσης τους, πέντε μονόκλινα δωμάτια που δίνουν την δυνατότητα διαμονής & διανυκτέρευσης στον επισκέπτη.
  • Χαρακτηριστικό του κομμάτι υπήρξε παλιότερα το « Χορευτικό τμήμα », που είχε αξιόλογες συμμετοχές σε διάφορες εκδηλώσεις που πραγματοποιηθήκαν ανά την Ελλάδα.


ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΕΙΤΕ ... :

Στο Παλαιογράτσανο ο επισκέπτης έχει την δυνατότητα να δει :

  • μία από τις παλαιότερες και σημαντικότερες εκκλησίες τις περιοχής, τον « Προφήτη Ηλία », ο οποίος χρονολογείται περί το 1400 μ.Χ.
  • το επιβλητικό πετρόχτιστο καμπαναριό , εξαίρετης αρχιτεκτονικής, στην πλατεία του χωριού, που χτίστηκε με δωρεές ομογενών από την Αμερική και προσωπική εργασία των κατοίκων το 1913
  • τον νερόμυλο που συντηρείται σε πολύ καλή κατάσταση
  • το σχολείο φτιαγμένο από λαξευμένη πέτρα, έργο κι αυτό που έγινε χάρη στις δωρεές και την εθελοντική εργασία των κατοίκων, το 1915
  • Μπορεί επιπλέον ο επισκέπτης να κάνει μια αναδρομή στο παρελθόν και την ιστορία του τόπου μέσα από τα εκθέματα που βρίσκονται στο Λαογραφικό μουσείο : αντικείμενα λαϊκής κληρονομιάς, καθημερινής οικιακής χρήσης, φωτογραφικό υλικό, τοπικές ενδυμασίες, γεωκτηνοτροφικά εργαλεία κλπ...

Εν τω μεταξύ, στους λάτρεις της φύσης δίνεται η δυνατότητα :

  • να περιδιαβούν μονοπάτια μέσα στο βουνό. Όσοι διαθέτουν κατάλληλο όχημα ή καλή φυσική κατάσταση μπορούν να περιπλανηθούν μέσα στους δασικούς δρόμους που υπάρχουν και να έρθουν πιο κοντά στη φύση ξεπερνώντας το υψόμετρο των 1.215 μέτρων,
  • να χορτάσουν την ομορφιά του τοπίου, τον καθαρό αέρα και τα δροσερά νερά των πηγών
  • ν’ ανακαλύψουν τον πλούτο της χλωρίδας και της πανίδας

Στην πλατεία του χωριού υπάρχει το καφενείο-ταβέρνα όπου κανείς μπορεί να απολαύσει τον καφέ του ή να γευτεί το ντόπιο τσίπουρο, κάτω από την σκιά του πλατάνου. Ανεπιφύλαχτα σας συνιστούμε να δοκιμάσετε τα ψητά που διαθέτει η ταβέρνα (φημίζεται για το κεμπάπ, το αρνί στη σούβλα και τη βραστή γίδα) (: πληροφορίες στο τηλέφωνο 24640 24671).

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ :

    • Βελβεντό – Παλαιογράτσανο - Καταφύγι

Στοιχεία Επικοινωνίας


Δήμος Βελβεντού:

Πρόσωπα Επικοινωνίας

: Στεφανόπουλος Αστέριος (Πρόεδρος Τ.Σ. Παλαιογρατσάνου)

Διεύθυνση

: Αγίας Τριάδος 21 – 504 00 ΒΕΛΒΕΝΤΟ

τηλ. Γραφείων
φαξ

: 24640 31327
: 24640 31547

Μορφωτικός Όμιλος Παλαιογράτσανου Μ.Ο.Π.

Πρόσωπα Επικοινωνίας

: Γιάννης Ζαρούχας (Πρόεδρος Μ.Ο.Π.)

Διεύθυνση

: 504 00 ΒΕΛΒΕΝΤΟ

τηλ.

: 24640 24671

E-mail:

: gratsani@yahoo.gr

Σύλλογος Παλαιογρατσανιτών Κορινού Πιερίας

Πρόσωπα Επικοινωνίας

: Τσιλίκας Ιωάννης (Πρόεδρος)

Διεύθυνση

: 25 ης Μαρτίου 8 – 60062 Κολινδρός Πιερίας

τηλ.

: 23510 41221 – 23510 41357